zondag 29 juli 2007

Tweeweekse cursus Cebuano

- Maayong hapon! Kumusta ka? Goeie middag! Hoe gaat het?
_ Gwapo lang gihapon. Knap zoals steeds.
- Uy, tiawtiaw. Gusto ka ba ug kik? O, grapjas. Heb je zin in cake?
_ Oo, gutom kaayo ako. Ja, ik ben heel hongerig.
- Dunay ba daghang wakwak sa gawas? Er zijn veel heksen buiten.
_ Wala pa. Nog niet.
- Bert, limpyo sa imong kwarta. Bert, kuis je kamer!
...

Tot zover de greep uit onze cursus Cebuano. Cebuano is de taal die het meeste gesproken wordt op Mindanao. De nationale taal is eigenlijk Tagalog (Filippijns), maar wordt hier dus pas in tweede instantie gebruikt.
De voorbije 14 dagen verbleven we in het huis van Joan, de directrice van de taalschool in Davao. We kregen er privelessen van 4 verschillende leerkrachten. Het waren privelessen omdat we geen zin hadden om de gebruikelijke cursus van twee maanden te volgen. Achteraf gezien zijn we zeker tevreden van deze keuze want op korte tijd hebben we geleerd wat ze in de taalschool op een maand of langer zien. En we konden waarschijnlijk nog meer geleerd hebben moest er op een andere manier lesgegeven worden. Men gelooft hier sterk in de (Amerikaanse?) methode van drill en het vanbuiten leren. En dit is het laatste wat wij willen he. Wij willen eerst inzicht en daarna willen we door uitdagende oefeningen de grammatica inoefenen. Maar we hebben ons dus moeten aanpassen ;-). Nu kunnen we nog niet echt vloeiend spreken natuurlijk, maar met dagelijkse bansaybansay (oefening) de komende maanden zal dat wel komen zeker?
Het was terug aanpassen voor ons daar in het huis bij Joan want het was opnieuw een heel andere realiteit dan die waarin we meer en meer onze draai aan het vinden waren. We zaten precies op hotel. Het eten werd er voor ons klaar gemaakt, onze kamer werd regelmatig schoon gemaakt en onze was werd zelfs voor ons gedaan. Er was ook een televisie (met CSI, films en zelfs de tour) ter beschikking, waar we regelmatig gebruik van maakten om ons hoofd wat te laten afkoelen. Soms leek het wel of we niet meer in de Filippijnen waren, of toch niet meer in de Filippijnen zoals we die tot dan toe gewoon waren.
Na twee weken zijn we wel blij dat we dit beschermde wereldje weer kunnen verlaten, al zal het zeker weer veel inspanning vergen om onze draai te vinden in de organisaties. We moeten er echt voor onszelf een weg banen en dat is niet altijd even gemakkelijk...
Maar vooraleer we terugkeren naar Malaybalay en Libertad, nemen we een weekje rust =). Nu we nog in Davao zijn, willen we nog wat plaatsen `in de buurt` bezoeken. Voor een kleine week trekken we naar Lake Sebu, met een tussenstop in General Santos. We weten zelf niet zo goed wat het zal geven, maar het schijnt er heel mooi te zijn. Een verslagje volgt zeker en vast...

Ook voor ons was het fijn...

Hela,
Even laten weten dat we genoten hebben van de vele reacties op het radio2 gesprek. Alvast bedankt.
Voor degene die het gesprek misten, of ons nog es willen horen: klik hier.
Tine en Bert

woensdag 11 juli 2007

Nu zondag (15/07) kan je ons horen op radio 2

Jaja: zondag worden we opgebeld door Conny van Radio 2. In het programma Vragen staat vrij wordt er altijd iemand opgebeld die in het buitenland zit en deze week zullen wij dat zijn. Wie zou dat geregeld hebben?
Het gesprek wordt uitgezonden rond 21.00, maar een dagje na de uitzending is het gesprek nog vele weken te beluisteren op de website van radio 2: www.radio2.be - klikken op programma's, en zo naar "Vragen staat vrij".
Spannend he

De voorbije dagen waren gevuld!!!

Dag iedereen!
Het voelt aan alsof we toch geregeld een berichtje posten, maar toch hebben we alweer zoveel te vertellen... Ik zal proberen het beetje in chronologische volgorde te brengen!

Het laatste weekend van juni begon al op donderdag. We gingen voor de eerste keer badmintonnen. Hoewel ik alle matchen verloor tegen Bert, was het fijn =). We hadden wel allebei de indruk dat het net lager was dan in Belgie. Misschien omdat de Filippijntjes allemaal zo klein zijn? Die donderdag zag ik voor de eerste keer Bert’s nieuwe huis. We hebben ’s avonds een instuif gegeven. Aanwezigen: Bert en Tine. Maar niet getreurd: er werd gedanst, gedronken en gelachen. Meer moet dat niet zijn, nietwaar?
De vrijdag had Bert een afspraak met de directrice van de lagere school in Dalwangan omdat hij bijles wiskunde zal geven aan de tribal youth. Toen we in haar bureau aankwamen was iemand bezig de nagels van de directrice te verzorgen. Daar werd niet mee gestopt terwijl we aan het praten waren. Ik verstopte mijn voeten mooi onder mijn stoel want mijn nagels zagen er allesbehalve uit, haha. Na die afspraak, gingen we van Dalwangan richting het heritage center van KIN waar in het weekend een workshop voor de tribal youth plaats zou vinden. Om aan het heritage center te geraken moet je eerst een jeepney nemen tot in Damitan. Dan nog een half uurtje omhoog op het modderige spoor. Maar ik had geluk: er ging net iemand naar boven te paard en hij stond zijn paard af voor mij. Wel ja, geluk... Eigenlijk was het niet zo gemakkelijk op dat paard! Er waren geen voetsteuntjes en ik moest goed mijn best doen om mijn evenwicht niet te verliezen elke keer het paard in de modder zakte. Maar je hoort me niet klagen. In tegenstelling tot Bert die naar de grond moest kijken om zich een weg te banen door de modder, kon ik genieten van de o zo mooie omgeving.
De workshop voor de tribal youth had als doel hen een paar typische inheemse technieken aan te leren: het maken van een fluit uit bamboo en schilderen met verf gemaakt uit aarde. De workshop werd gegeven door Waway, een Filippijnse Michael Franti, volgens Bert en ik. Waway is ook van een tribe in Bukidnon en trekt met zijn gitaar door de bergen, zingt nummers over zijn inheemse cultuur om die niet verloren te laten gaan, probeert op allerlei manieren het belang van de natuur te promoten... Hij heeft ook heel wat wereldkennis die hij kan delen met de tribal youth. Waway zag zelf ook al heel wat delen van de wereld, waaronder Belgie! De workshop was fijn, maar wel weer op zijn Filippijns. Alles was nogal heel informeel. Ook waren er eigenlijk veel te veel deelnemers. Maar het was mooi om te zien hoe Waway toch iedereen betrok. Hij toonde eerst hoe een fluit gemaakt wordt. Heel sjiek en nog fijner als hij zegt dat je de fluit zal krijgen =). Daarna riep hij de jongere kinderen om samen een schilderij te maken. Het resultaat - waaraan uiteindelijk iedereen een bijdrage leverde – mag er zijn! Daarnaast zette Waway nog kinderen aan het tekenen en leerde hij een van zijn songs aan een groepje meiden. De workshop kon zaterdag in de vooravond eigenlijk afgesloten worden, maar er werd gewacht tot zondagochtend. Zaterdagavond hebben Bert en ik nog enkele kinderen ‘Ik heb de zon zien zakken in de zee’ aangeleerd. Heel grappig om de uitspraak te horen =). De zondagmorgen zongen de kinderen het nog altijd, dus we mochten onze les als geslaagd beschouwen =). Zondag zijn we allen samen naar Dalwangan terug gekeerd. Deze keer zonder paard en blootvoets omdat het zo moddirig was.
Het was een fijn weekend, maar het kreeg een staartje. Hou je vast voor wat komt... Bert en ik sliepen de tweede nacht naast elkaar, allebei ingeduffeld in onze slaapzak en in een ruimte waar ook andere mensen lagen! Volgens ons deden we daar niets mis mee, maar blijkbaar wel volgens de tribe. De dinsdagavond na het weekend, belde Bert naar mij - ik was al terug in Libertad - met de boodschap dat we een reinigingsritueel moesten ondergaan. Het naast elkaar slapen als niet getrouwd koppel is een overtreding van de regels van de spirits. Omdat wij de regels van de spirits genegeerd hadden, waren er mensen van de tribe ziek. Daarom moesten we zo snel mogelijk het ritueel ondergaan. Het ritueel kon ook zonder ons gedaan worden, maar dan konden we nooit meer in contact komen met die tribe. Is nogal problematisch als je weet dat KIN hoofdzakelijk met die tribe werkt en ook gewoon omdat het wel fijn is om met die jongeren en kinderen te werken. Tot het ondergaan van het ritueel was het nogal onduidelijk wat het eigenlijk inhoudt. Sommigen spreken van een trouw voor de spirits. Voor anderen is het ritueel een middel om door de spirits erkend te worden als koppel... Uiteindelijk bleek het het laatste te zijn (zie verder), en daar was ik niet rouwig om want trouwen voor iets waar je niet in gelooft, vind ik nogal tegenstrijdig.
Diezelfde dinsdagavond had Bert een afspraak met Arnold, de verantwoordelijke van Broederlijk Delen in de Filippijnen, en zijn vrouw Norma. Bert kon dus direct zijn frustraties over dat ritueel kwijt =). Arnold en Norma waren er omdat ze op woensdag een meeting hadden met KIN. Die meeting duurde een hele dag. Voor BD bestaan er heel wat onduidelijkheden rond de werking en paperassen van KIN. Ook de aanwezigheid van Bert in KIN werd wat besproken. Bert vond dat KIN alles veel mooier voorstelde dan dat het in werkelijkheid is. Ook Arnold voelde het zo aan, denken we.
Donderdag moesten Bert en ik naar Cagayan de Oro om ons visum te verlengen. Is vooral een kostelijke formaliteit want we hebben nog geen enkele keer ons pasport en visum moeten voorleggen. Maar we kunnen weer twee maanden verder...
Donderdagavond hadden Bert en ik een afspraak met Arnold en Norma. Deze keer in Libertad omdat er op vrijdag een meeting gepland was met LEF. Ik vroeg Arnold en Norma te komen naar Hapitanan beach omdat alle practicum studenten er die avond verzamelden. Ik dacht dat we daar op ons gemakje gingen kunnen praten, maar dat was niet het geval. Het werd een avond liedjes zingen, dansjes doen en applaudiseren... Twas wel gezellig en Arnold en Norma zorgden ook voor de nodige entertainment =). Rond 20u zijn Arnold en Norma nog mee gegaan naar mijn cottage om nog wat te babbelen over hoe ik mijn verblijf bij LEF ervaar. Op vrijdag was er dan een meeting met de staff van LEF. Volgens Bert nogal verschillend van de meeting met KIN. Het duurde maar twee uurtjes en het ging eigenlijk vooral over mijn aanwezigheid in LEF. Die is ok dus er viel niet zo heel veel over te zeggen. Er hing ook een fijne sfeer. Cora (directrice van LEF) is een heel opgewekte, grappige vrouw die heel luchtig door het leven stapt. Na de meeting bleven Arnold en Norma nog efkes omdat de practicum studenten een training kregen over LEF’s programma’s. LEF had mij gevraagd om over vrijwilligerswerk te praten. Ik maakte het interactief, maar de studenten waren zo verlegen! Het was dus nogal trekken en sleuren om iets te horen te krijgen...
Zaterdagochtend zijn Bert en ik met Arnold en Norma naar Malaybalay gegaan. Inderdaad, voor ons ritueel! Dankzij Norma, die vrijdagnamiddag via de gsm heel wat onderhandeld had met Bae - degene die het ritueel leidt – en KIN personeel, kon het ritueel doorgaan in de tulugan in Dalwangan, vlakbij de hoofdweg. Ik was Norma heel dankbaar want nog es die moddigere weg heen en terug naar het heritage center, enkel en alleen voor het ritueel, kon ik best missen. De staff van KIN had (dankzij Norma) voor alle benodigdheden voor het ritueel gezorgd: 4 kippen, 5 kilo rijst, een lap rode en witte stof, koekjes, lolly’s, sigaretten, een fles cola, rum en flighter’s wine. Wij moesten het gewoon bekostigen =). De aanwezigheid van Arnold en Norma maakte alles wat luchtiger. Ze konden alles meer vanop een afstand bekijken. Een vereiste van Bert en mij was dat alle symboliek uitgelegd zou worden. Dankzij Arnold en Norma die Bisaya, Engels en Nederlands kunnen, was dat mogelijk.
Het ritueel heet PAMALAS. Als je als koppel dit ritueel ondergaat, bekom je dat ook de spirits je erkennen als koppel. Ze zullen je beschermen overal waar je gaat. Het praktische gevolg voor ons is dat we nu zonder probleem bij/naast elkaar kunnen slapen =). De verschillende stappen en de symboliek van het ritueel kan je vinden op onze fotopagina.
Na het ritueel zijn we nog met Arnold en Norma naar een abdij geweest. De monikken bezitten heel wat landbouwgrond en hebben een shop waar ze producten verkopen die ze zelf maakten: pindanootjes, peanut butter en koffie. Hun nieuwe kerk is een mooi en modern gebouw die ook de moeite waard was om te bezoeken!
Zondag zijn Bert en ik naar een herbebossingsgebied gegaan. Er waren daar 3 watervallen te bezichtigen. Waw! Die watervallen en de omgeving waren prachtig. We waren precies in een andere wereld. Bovendien was het fijn om eens op rust te kunnen komen: weg van al die starende ogen, gewoon wij tweetjes en de natuur. Laat de foto’s maar tot u spreken...
Vanaf maandag tot en met vandaag, verbleef ik in de office van KIN om mijn case study voor LEF af te werken. Bert had de voorbije dagen wel een druk programma: een meeting over de afgeronde evaluaties van de people organizations (PO) gelegen in de barangays van Malaybalay, 2 meetings in verband met de bijlessen wiskunde die hij zal geven aan de tribal youth en vandaag is hij naar een barangay buiten Malaybalay voor de evaluatie van de PO daar. Morgen vertrekken we samen naar Davao waar we vanaf maandag 2 weken taalles zullen volgen...

Voila... dat noemen ze nu eens een update, nietwaar?! Vergeet de foto’s niet!!!

zaterdag 7 juli 2007

Eindelijk meer foto's

We hebben er eens werk van gemaakt en een hele hoop nieuwe foto's in ons fotoalbum geplaatst (klik hier of hiernaast op Meer foto's).
Je vindt er foto's van Tine bij LEF, Bert bij KIN, foto's van de dingen die we samen deden en opnieuw wat mooie kiekjes.

groetjes,
kuya bert en ate tine

donderdag 28 juni 2007

10 daagjes Retablo

Eens mijn beurt op een berichtje te posten =)
Ik verbleef net 10 dagen bij een familie in Retablo om er een eerste case study te doen. Ik beleefde er mooie momenten, maar ook heel veel dode momenten. Retablo is heel klein en veel valt daar niet te beleven. Ik moest me focussen op de familie. Na tien dagen heb ik de dagelijkse routine van Nanai (dul, hardwerkend, lief en oud vrouwtje) en Tatai (even hardwerkend, stillere en nog oudere man) ontdekt. Om 4u30 – 5u opstaan en vuurtje maken om water op te zetten. Elk een kopje koffie en dan aan de slag! Eten voor dieren halen op het land en de dieren voederen. Om 7u30-8u ontbijt. Erna direct weer aan de slag: hout kappen, kleren wassen, tuba (cocosnootwijn) maken, bomen planten, cocosnoten oogsten... Rond 18u30 avondmaal en om 20u-21u oogjes toe na een gebed voor Maria...
Ik wou zo graag helpen met al hun werk maar dat was precies not done... Of het was te warm voor mij volgens Nanai, of te modderig of of of... Bij nanai en tatai verblijven 2 practicumstudenten. Die had ik heel hard nodig voor de taal, maar zij zoeken precies niet echt contact met nanai en tatai, waardoor het voor mij heel moeilijk was om dit wel te doen. Ook omdat nanai dat niet verwachtte omdat ze de manier van doen van de studenten al 2 maanden gewoon is... Het gevolg was dat ik soms een hele dag frustrerend rondhing in het huis omdat nanai en tatai weg waren...
O mensjes, het is zo moeilijk een beeld te schetsen van dit alles...
Resultaat van de 10 dagen zijn een beter beeld van wat LEF voor de mensen in Retablo betekent, enkele interviews, enkele nieuwe fijne mensjes leren kennen (meestal oude vrouwtjes =), tuba geproefd (bah), een beter zicht op het leven van de lokale boer, een dagje zee met de familie...
De informatie ga ik volgende week in een verslag gieten. Volgende week gaan Bert en ik ook dagje naar Cagayan om ons visum te verlengen en krijgen we (en de organisatie natuurlijk) bezoek van Arnold van BD. Wat de week erna brengt weet ik nog niet =) Misschien een nieuwe baranguay opzoeken voor een tweede case study of het plan voor de jeugd verder uitwerken...
Volgende keer een gedetailleerder verslag... Kzal het op voorhand typen ;-) Nu in internetcafe waar de tijd loopt... En foto`s volgen gauw!
Zoen

dinsdag 26 juni 2007

allemaal beestjes


In 'mijn' huis (zie foto) zitten er heel wat beestjes. Dat zou een erg normale zaak zijn hier in de Filippijnen. De huizen zijn hier dan ook veel opener dan bij ons. Daardoor zitten er heel wat mieren, maar ook spinnen, kevers, grote kakkerlakken en af en toe gecko'tjes in de huizen. Pogingen ze buiten te houden, lijkt bijna tevergeefs. Meestal lukt het wel om de mieren een aantal uren te verjagen, maar dan zijn ze er plots terug. Zeker als er ergens etensresten open en bloot liggen. Als iemand een doeltreffend maar milieuvriendelijk middeltje weet om mieren niet alleen weg te drijven maar vooral om te voorkomen te ze afkomen, laat maar weten.

Gisteren hebben Tine en ik ons eens als echte Filippino's gedragen. We hebben gebruik gemaakt van een speciale dienst van de gsm-operator. Voor slechts 15 peso (0.25 euro) konden we 100 sms'en sturen (enkel naar zelfde netwerk), dit moest wel binnen de 24 uur (dit bleek, geheel in Pinoy style, uiteindelijk bijna 32 uur te zijn). We hebben er dus lustig op los gesms't, bijna voortdurend. We hebben de 100 net gehaald maar toch wel elk dik 50 (normaal kost een sms 1 p). We hebben er alle twee bijna een sms-duim aan overgehouden :-)

Na de evaluaties die ik de voorbije weken gedaan heb, stond er gisteren een 'sharing' van onze bevindingen plaats. Deze meeting, met Rey (iemand die aan de stad van Malaybalay werkt en me vergezelde op de evaluaties) en Easter (KIN), was gepland om 10u. Maar zoals het hoort in de Filippijnen, begon ze ongeveer om 11u15 :-).
Wat me bij de evaluaties opviel, was dat sommige projecten wat beter voorbereid en opgevolgd zouden moeten worden. De PO's (Peoples Organizations actief in de verschillende barangays) zouden zich ook wat minder afhankelijk van KIN moeten opstellen. Maar ja, dat is allemaal makkelijker gezegd dan gedaan natuurlijk. KIN is een erg kleine NGO met slechts 4 voltijdse, vaste krachten. Ze zijn erg gemotiveerd en willen natuurlijk zoveel mogelijk mensen helpen. Daardoor slagen ze er blijkbaar niet altijd in om alles volledig en uitvoerig voor te bereiden en op te volgen. Hierdoor gaat spijtig genoeg af en toe wat fout.
's Avonds kon ik onverwachts mee naar een meeting in Dalwangan. Daar waren de ouders en kinderen verzameld om te horen hoe het stond met het scholarship programma. Sinds vorig jaar geeft KIN financiele steun aan gezinnen van de gemeenschap in Dalwangan om hun kinderen naar school te kunnen laten gaan. Dit project valt echter buiten de fondsen van BD en ook buiten die van Oxfam Hong Kong (een andere donor van KIN). KIN moet dus zelf het volledige budget bijeen sprokkelen. Momenteel is dat niet groot genoeg om voor de 61 kinderen alle kosten (inschrijving, uniform, transport, eten, schoolgerei...) te dekken. Dit is misschien ook niet nodig want dan speelt KIN weer de grote Sinterklaas... Een gedeelde inspanning tussen KIN en de ouders is misschien beter (?).
Op de meeting werden ook het schoolgerei en kledingpakketten, die gedoneerd werden, uitgedeeld (zie foto).



Er werd ook afgesproken dat ik elke dinsdag en donderdag een uurtje bijles wiskunde zal geven aan de kinderen van de lagere school. Wiskunde is voor veel van de kinderen een struikelblok. Ik heb geen ervaring met wiskunde geven in de lagere school, maar ook in het secundair moet je soms les geven aan echte kinderen :-).

Tine zit nog steeds in barangay Retablo voor haar eerste case study. Ze ondervindt er nog maar eens hoe moeilijk het is als er geen gemeenschappelijke taal is.Donderdag komt ze even naar Malaybalay om dit weekend samen met mij een workshop rond juwelen uit klei en bamboo kerven mee te doen. Deze wordt georganiseerd voor de Daraghuyan Tribal Youth en niemand minder dan Waway Saway komt die geven. Waway is lid van de Talaandig stam en een muzikant/kunstenaar die momenteel een groeiend succes kent in de Filippijnen. Dat belooft dus...

Tot zo ver de update,
/bert